EFSA ustala 2 mg kannabidiolu w żywności i wpływ na Hashimoto oraz SIBO

EFSA uznała syntetyczne CBD o czystości co najmniej 98% za bezpieczne w żywności, ale tylko do 2 mg dziennie. Pacjenci z Hashimoto czy SIBO sięgali tymczasem po dawki rzędu kilkudziesięciu miligramów. Portal Diety NFZ oferuje 19 planów żywieniowych, także dla chorych na Hashimoto, a szkoły wprowadzają strączki, które mogą obciążać wrażliwe jelita dzieci.

Dieta planetarna wchodzi do polskich szkół i przedszkoli

Od września 2026 roku w polskich placówkach oświatowych obowiązują nowe zasady organizacji żywienia zbiorowego, wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia (Ministerstwo Zdrowia, 2026).

Przepisy kładą nacisk na wdrożenie założeń diety planetarnej, czyli modelu łączącego korzyści zdrowotne z celami środowiskowymi. Szkoły i przedszkola mają obowiązek zapewnić alternatywną potrawę roślinną dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych, opartą głównie na nasionach roślin strączkowych.

Placówki serwujące trzy posiłki dziennie, czyli śniadanie, obiad i podwieczorek, muszą dostarczać od 70% do 75% całodziennego zapotrzebowania energetycznego dziecka, zgodnie z normami Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH, Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP PZH-PIB, 2024).

Ograniczenie mięsa i wzrost udziału błonnika korzystnie wpływają na profilaktykę otyłości. Jednak masowe wprowadzenie strączków do jadłospisów dziecięcych może obciążyć jelita dzieci z nierozpoznanymi zaburzeniami czynnościowymi. Strączki są bogatym źródłem fermentujących węglowodanów z grupy FODMAP, które u osób podatnych łatwo wywołują wzdęcia i bóle brzucha.

Porada centrum-natura.pl: jeśli zauważysz u swojego dziecka pogorszenie samopoczucia po posiłkach szkolnych, skonsultuj się z gastroenterologiem lub dietetykiem klinicznym. W uzasadnionych przypadkach warto dostarczyć do szkoły zaświadczenie lekarskie, które umożliwi indywidualną modyfikację diety i czasowe wykluczenie produktów silnie fermentujących.

Darmowe plany dietetyczne od NFZ dla pacjentów z Hashimoto, PCOS i cukrzycą

Narodowy Fundusz Zdrowia we wrześniu 2026 roku nasilił promocję Portalu Diety NFZ, narzędzia dostępnego dla wszystkich pacjentów (NFZ, 2026).

Portal oferuje obecnie 19 spersonalizowanych planów żywieniowych dopasowanych do różnych jednostek chorobowych. Wśród dostępnych opcji znajdują się jadłospisy dla osób z:

• chorobą Hashimoto,
• zespołem policystycznych jajników (PCOS),
• cukrzycą typu 2,
• otyłością.

Wszystkie plany opierają się na diecie DASH, uznawanej przez towarzystwa naukowe za jeden z najlepiej udokumentowanych modeli żywienia. Charakteryzuje ją wysoka podaż warzyw, owoców i pełnoziarnistych produktów zbożowych oraz ograniczenie sodu i wysoko przetworzonej żywności.

Dla pacjentów z Hashimoto dieta DASH stanowi solidną bazę przeciwzapalną, bo ograniczenie cukrów prostych i tłuszczów nasyconych na rzecz kwasów omega-3 i antyoksydantów wspiera wyciszanie stanu zapalnego tarczycy. Korzystanie z portalu nic nie kosztuje, więc to dobra alternatywa wobec drogich cateringów dietetycznych.

Porada centrum-natura.pl: zanim wykupisz płatny plan dietetyczny od internetowego doradcy, wypróbuj darmowy Portal Diety NFZ i wybierz jadłospis przeznaczony dla osób z Hashimoto. Potraktuj go jako punkt wyjścia. Jeśli masz współistniejące nietolerancje pokarmowe, na przykład celiakię, albo podejrzenie SIBO, zanieś wygenerowany jadłospis do dietetyka klinicznego, który naniesie niezbędne poprawki bez utraty bilansu diety.

Zmiany zapotrzebowania na składniki mineralne po menopauzie

Publikacje branżowe z końca września 2026 roku przypominają o konieczności modyfikacji jadłospisu kobiet po 51. roku życia, powołując się na zaktualizowane Normy Żywienia dla Populacji Polski (NIZP PZH-PIB, 2024) oraz wytyczne Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ, 2025).

Po menopauzie zapotrzebowanie energetyczne spada o około 200 kcal dziennie, a wraz z nim zmienia się norma na dwa kluczowe minerały.

Składnik	Norma przed 51. rokiem życia	Norma po 51. roku życia
Wapń	1000 mg	1200 mg
Żelazo	18 mg	10 mg

(NIZP PZH-PIB, 2024)

Dla kobiet z Hashimoto wchodzących w okres menopauzy ta informacja jest szczególnie ważna, ponieważ metabolizm spowolniony przez niedoczynność tarczycy nakłada się na spadek poziomu estrogenów, co przyspiesza odkładanie tkanki tłuszczowej.

Porada centrum-natura.pl: jeśli masz Hashimoto i zbliżasz się do 50. roku życia, zredukuj kaloryczność diety o około 200 kcal, ograniczając dodawane tłuszcze i węglowodany proste. Zachowaj porcje białka, które chroni mięśnie. Zwróć szczególną uwagę na wapń, bo w chorobach autoimmunologicznych często wyklucza się nabiał. Sięgnij po roślinne źródła tego minerału, takie jak wzbogacane napoje roślinne, mak, sezam czy migdały, a suplementację skonsultuj z lekarzem, by zapobiec osteoporozie.

EFSA ustala limit dla syntetycznego CBD w żywności

28 września 2026 roku Panel ds. Żywienia, Nowej Żywności i Alergenów Pokarmowych (NDA) działający przy Europejskim Urzędzie ds. Bezpieczeństwa Żywności opublikował opinię naukową oceniającą bezpieczeństwo syntetycznego kannabidiolu jako nowej żywności w rozumieniu unijnego rozporządzenia o Novel Food (EFSA, 2026).

Według urzędu syntetyczne CBD o czystości co najmniej 98%, rozpuszczone w oleju MCT, jest bezpieczne w żywności, jednak maksymalna dzienna dawka wynosi zaledwie 2 mg.

Olejki CBD zyskały w ostatnich latach dużą popularność wśród pacjentów z chorobą Hashimoto, reumatoidalnym zapaleniem stawów oraz zaburzeniami osi jelitowo-mózgowej, w tym SIBO. Wielu z nich stosowało dawki rzędu kilkudziesięciu miligramów dziennie, aby zmniejszyć stres oksydacyjny czy poprawić jakość snu.

Ustalenie limitu na poziomie 2 mg oznacza, że wyższe dawki CBD prawdopodobnie zostaną zaklasyfikowane wyłącznie jako produkty lecznicze, co ograniczy dostępność dotychczasowych olejków w polskich aptekach i sklepach zielarskich.

Porada centrum-natura.pl: jeśli stosujesz olejki CBD jako wsparcie w terapii stanów zapalnych jelit lub tarczycy, przygotuj się na zmiany na rynku suplementów. Dawka 2 mg uznana przez EFSA za bezpieczną w żywności może nie dawać efektów, do których jesteś przyzwyczajony. Skonsultuj się z lekarzem prowadzącym, aby rozważyć przejście na standaryzowane preparaty medyczne dostępne na receptę.

EFSA ułatwia wprowadzanie nowej żywności dla mniejszych firm

W połowie września 2026 roku EFSA ogłosiła inicjatywę skierowaną do małych i średnich przedsiębiorstw działających w branży Novel Food (EFSA, 2026).

Do 18 listopada 2026 roku firmy mogą zgłaszać się po darmowe doradztwo przed złożeniem formalnego wniosku o autoryzację produktu na rynku unijnym. Program ma skrócić czas oczekiwania na porady o połowę, do 20 dni roboczych (BVL, 2026).

Informacja ma charakter proceduralny, ale przekłada się na praktykę dietetyczną w Polsce i całej Unii. Uproszczone procedury dla mniejszych firm oznaczają szybsze pojawianie się na rynku nowoczesnych produktów specjalnego przeznaczenia żywieniowego, takich jak nowe szczepy probiotyczne, innowacyjne enzymy trawienne czy alternatywne źródła białka, które mają znaczenie w dietoterapii SIBO, celiakii i ciężkich alergii pokarmowych.

Proces weryfikacji nowej żywności w Unii Europejskiej przebiega w trzech krokach:

1. Producent składa wniosek o autoryzację produktu jako Novel Food.
2. EFSA przeprowadza ocenę bezpieczeństwa produktu.
3. Urząd wydaje opinię naukową i ustala maksymalną bezpieczną dawkę stosowania.

Porada centrum-natura.pl: zwracaj uwagę na produkty z unijnym certyfikatem Novel Food pojawiające się w aptekach i sklepach ze zdrową żywnością, bo oznacza on, że preparat przeszedł rygorystyczną ocenę EFSA. Dla osób z nadwrażliwymi jelitami, w tym z SIBO i IBS, nowe formy enzymów czy błonnika mogą w niedalekiej przyszłości ułatwić łagodzenie objawów.

Sztuczna inteligencja daje słabe porady żywieniowe w sprawach klinicznych

16 września 2026 roku organizacja Nutrition Hub opublikowała wyniki badania jakości porad żywieniowych udzielanych przez popularne chatboty, między innymi Claude, GPT i Gemini (Nutrition Hub, 2026).

Organizacja wygenerowała ponad 3400 odpowiedzi i porównała je z oficjalnymi wytycznymi EFSA oraz Niemieckiego Towarzystwa Żywienia (DGE).

Wyniki są jednoznaczne. Chatboty radzą sobie dobrze z ogólnymi zasadami zdrowego odżywiania, ale w przypadku spersonalizowanych zapytań klinicznych często podają informacje nieprecyzyjne lub błędne, a algorytmy skłaniają się do przedkładania popularnych mitów dietetycznych nad dowody naukowe.

Zjawisko dotyczy też polskich pacjentów, którzy coraz częściej szukają darmowych porad w internecie zamiast konsultować dietę z dietetykiem klinicznym. Plan żywieniowy wygenerowany przez chatbota bez nadzoru specjalisty niesie ryzyko dla osób ze złożonymi schorzeniami.

Porada centrum-natura.pl: nie powierzaj swojego zdrowia sztucznej inteligencji, zwłaszcza jeśli cierpisz na SIBO albo Hashimoto. Dieta eliminacyjna wygenerowana przez chatbota, na przykład low FODMAP, rzadko jest prawidłowo zbilansowana w dłuższej perspektywie i może prowadzić do niedoborów pokarmowych. Informacje z internetu traktuj jako wstępną wskazówkę, a ostateczny plan żywieniowy układaj z dyplomowanym dietetykiem klinicznym.