
Redakcja centrum-natura.pl
Specjalistyczny portal dietetyki centrum-natura.pl. Koncentrujemy się na praktycznej dietoterapii i wsparciu żywieniowym w konkretnych jednostkach chorobowych (m.in. SIBO, Hashimoto).
Redakcja centrum-natura.pl
15 października, 2026
Tekst stworzony z użyciem AI

Jajecznica na parze z pomidorem bez skórki to śniadanie na jutro: jajka nie fermentują w jelitach, a dają selen dla tarczycy. Dwuletnie badanie SWITCH na 493 osobach nie wykazało szkodliwego działania napojów „zero”, a przy IBS o skuteczności błonnika decyduje podtyp choroby. Przy kamicy pęcherzyka żółciowego lub po zapaleniu trzustki więcej jajek omów najpierw z lekarzem.
Z okazji Światowego Dnia Jaja Główny Urząd Statystyczny podał, że krajowa produkcja jaj w 2025 roku osiągnęła 14,4 miliarda sztuk, a statystyczny Polak zjada ich ponad 200 rocznie (GUS, 2026).
Równolegle wzrosło spożycie mięsa: do 82 kg na osobę rocznie, wobec niespełna 70 kg w 2010 roku (GUS, 2026).
Dla osób z chorobą Hashimoto to sygnał korzystny, pod warunkiem umiaru i dobrej jakości surowca. Żółtko dostarcza selenu, cynku i witaminy D, czyli składników niezbędnych do syntezy hormonów tarczycy. Jajka są jednocześnie produktem w pełni low-FODMAP, więc nie fermentują w jelicie cienkim i nie nasilają wzdęć typowych dla SIBO oraz IBS. Rosnące spożycie spożycie mięsa warto natomiast skierować w stronę produktów nieprzetworzonych, bo wędliny i konserwy w dietoterapii chorób zapalnych raczej szkodzą niż pomagają.
Porada centrum-natura.pl: przy SIBO lub IBS wybieraj jajka gotowane na miękko, w koszulce albo w formie jajecznicy na parze z minimalną ilością masła klarowanego. Unikaj smażenia z cebulą i czosnkiem, bo jako źródło fruktanów łatwo wywołują objawy. Jeśli masz zdiagnozowaną kamicę pęcherzyka żółciowego albo jesteś po niedawnym leczeniu zapalenia trzustki, omów z lekarzem prowadzącym zwiększenie ilości jaj w diecie.

Dla pacjentów z Hashimoto, u których spowolniony metabolizm utrudnia redukcję masy ciała, istotne są wyniki badania SWITCH. Trwało ono 104 tygodnie i objęło 493 dorosłych z nadwagą lub otyłością (ScienceDaily, 2026). Sprawdzano w nim bezpieczeństwo i skuteczność napojów słodzonych nieodżywczymi substancjami słodzącymi, stosowanych w dawkach zgodnych z normami EFSA.
Grupa pijąca napoje „zero” schudła średnio 4,8 kg, a grupa pijąca wyłącznie wodę 3,7 kg (ScienceDaily, 2026). Przez dwa lata obserwacji nie odnotowano niekorzystnych zmian w regulacji apetytu, poziomie insuliny, cholesterolu ani ciśnieniu krwi. Badanie potwierdza, że unijne normy EFSA dotyczące słodzików opierają się na solidnych dowodach i dobrze chronią konsumentów (EFSA, 2026).
Porada centrum-natura.pl: jeśli redukujesz masę ciała przy Hashimoto i masz silną ochotę na słodki smak, napój „zero” zamiast słodzonej coli czy soku to bezpieczny wybór, który ułatwia utrzymanie deficytu kalorycznego. Zachowaj jednak ostrożność w aktywnym SIBO lub nasilonym IBS: poliole, czyli ksylitol, mannitol i erytrytol, silnie fermentują w jelitach i mogą nasilić wzdęcia oraz biegunki. Jeśli po takim napoju czujesz przelewanie w brzuchu, odstaw go na czas leczenia.
Metaanaliza opublikowana w bazie PubMed sprawdzała poziom krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) u pacjentów z różnymi podtypami zespołu jelita drażliwego (PubMed, 2026). SCFA, czyli kwas masłowy, propionowy i octowy, powstają podczas fermentacji błonnika przez bakterie jelitowe, odżywiają nabłonek jelita grubego i działają przeciwzapalnie.
Wyniki różnią się wyraźnie w zależności od podtypu choroby:
Dietoterapia IBS musi więc wyglądać inaczej w zależności od podtypu choroby, bo ta sama interwencja może pomóc jednej osobie, a drugiej zaszkodzić.
Porada centrum-natura.pl: przy IBS-C, po wykluczeniu aktywnego SIBO, stopniowo zwiększaj podaż błonnika rozpuszczalnego, na przykład mielonego siemienia lnianego, babki płesznik czy owsa górskiego. Przy IBS-D lepiej sprawdzi się czasowa dieta low-FODMAP, obieranie warzyw ze skórki i ograniczenie surowizny na rzecz warzyw gotowanych.
Druga praca z bazy PubMed dotyczyła związku diety, mikrobiomu jelitowego i łagodnych zaburzeń poznawczych u seniorów (PubMed, 2026). Choć badanie przeprowadzono na osobach starszych, mechanizm osi jelitowo-mózgowej dotyczy też młodszych pacjentów z nieuregulowaną chorobą Hashimoto, u których mgła mózgowa jest częstym objawem.
Osoby rzadziej jedzące jogurt naturalny, ryby słodkowodne, owoce morza i orzeszki piniowe osiągały gorsze wyniki w testach pamięci i koncentracji. Miały też mniej korzystny skład mikrobiomu, w tym przerost bakterii z rodzaju Desulfovibrio produkujących toksyczny siarkowodór (PubMed, 2026). Wyższe spożycie tych produktów korelowało z lepszą sprawnością umysłową.
Porada centrum-natura.pl: owoce morza nie są codziennością polskiej kuchni, ale jogurt naturalny, kefir i ryby są łatwo dostępne. Włącz do tygodniowego jadłospisu naturalnie fermentowane produkty mleczne, o ile nie masz nietolerancji laktozy ani alergii na białka mleka krowiego, oraz rybę co najmniej dwa razy w tygodniu, na przykład pstrąga, łososia lub makrelę. Kwasy omega-3 wspierają szczelność bariery jelitowej i działają przeciwzapalnie.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności przedstawił mapę drogową regulacji na najbliższą dekadę. Obejmuje ona ocenę ryzyka nowych technologii, w tym precyzyjnej fermentacji, zastosowań sztucznej inteligencji w produkcji żywności oraz mięsa hodowanego komórkowo (EFSA, 2026; NutraIngredients, 2026).
Zanim jakikolwiek nowy rodzaj żywności, określany w prawie unijnym jako Novel Food, trafi na polskie półki, musi przejść wieloetapowe badania bezpieczeństwa, w tym ocenę potencjału alergizującego i toksycznego (EFSA, 2026). Dla pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi i zaburzeniami jelitowymi oznacza to, że system dopuszczania nowych produktów do obrotu w Unii Europejskiej pozostaje rygorystyczny, ale nie zwalnia z indywidualnej ostrożności.
Porada centrum-natura.pl: przy IBS, SIBO lub Hashimoto opieraj codzienną dietę na żywności jak najmniej przetworzonej. Nowości żywieniowe traktuj jako ciekawostkę. Wprowadzaj je do jadłospisu dopiero wtedy, gdy sprawdzisz, jak twój organizm reaguje na nieznane dotąd białka czy struktury.
Jeśli rano męczą cię wzdęcia i ciężkość w żołądku, zamień kanapkę z pszennego pieczywa, przetworzonej wędliny i surowej cebuli na lekkostrawną jajecznicę. Przygotuj ją na parze lub na łyżeczce masła klarowanego i podaj z pomidorem obranym ze skórki oraz kromką chleba na prawdziwym zakwasie, najlepiej orkiszowego lub żytniego, jeśli dobrze tolerujesz gluten.
Jajka dostarczą sycącego białka i selenu dla tarczycy, nie fermentując w jelitach. Pomidor bez skórki i pestek jest łagodny dla podrażnionej śluzówki. Chleb na tradycyjnym, długo prowadzonym zakwasie ma obniżoną zawartość fruktanów dzięki fermentacji mlekowej, więc trawi się łatwiej niż pieczywo na szybkich drożdżach.
Jeśli masz zdiagnozowaną kamicę pęcherzyka żółciowego, zaburzenia wydzielania żółci albo niedawno leczono cię z powodu ostrego zapalenia trzustki, nagłe zwiększenie ilości jajek w diecie może wywołać ból i skurcze. Taką zmianę skonsultuj najpierw z gastroenterologiem lub dietetykiem klinicznym.
Redakcja centrum-natura.pl
Specjalistyczny portal dietetyki centrum-natura.pl. Koncentrujemy się na praktycznej dietoterapii i wsparciu żywieniowym w konkretnych jednostkach chorobowych (m.in. SIBO, Hashimoto).
Newsletter
Subskrybuj dawkę wiedzy
Wypróbuj bezpłatne narzędzia
Skorzystaj z narzędzi, które ułatwiają codzienna pracę!



EFSA uznała syntetyczne CBD o czystości co najmniej 98% za bezpieczne w żywności, ale tylko…

Wrzesień 2026 roku przynosi serię istotnych zmian dla pacjentów dietetycznych: nowe rozporządzenie wprowadza dietę planetarną…

Najnowsze badania i dane kliniczne z 2026 roku zmieniają praktyczne podejście do SIBO , Hashimoto…
