Zaskakujące zwroty w dietoterapii 2026: Nowe wytyczne z USA w centrum uwagi dietetyków!

Początek roku 2026 przyniósł lawinę zmian w podejściu do dietoterapii. Amerykańskie instytucje zdrowia odważnie rewizują swoje stanowisko, pojawia się obiecujący protokół wsparcia w SIBO, a badacze zaskakują nowym spojrzeniem na dietę w Hashimoto. Czas przyjrzeć się tym informacjom bliżej.

Amerykanie stawiają na białko i pełnotłuste nabiał

7 stycznia departamenty HHS i USDA opublikowały Dietary Guidelines for Americans 2025-2030, wywołując niemałe poruszenie w świecie medycznym. Dokument odchodzi od wieloletnich założeń, wprowadzając zmiany istotne również dla polskich dietetyków.

Co się zmieniło?

Więcej białka w diecie

Najbardziej spektakularna zmiana dotyczy białka – rekomendacje wzrosły z 0.8 g/kg masy ciała do 1.2-1.6 g/kg mc. To odpowiedź na badania nad sarkopenią i kontrolą glikemii, szczególnie istotna dla osób z insulinoopornością czy chorobami tarczycy.

Powrót masła i pełnego mleka

Wytyczne łagodzą ton wobec pełnotłustych produktów nabiałowych. Hasło “Eat Real Food” staje się przewodnikiem – liczy się jakość i stopień przetworzenia, nie sam profil makroskładników.

Składnik	Stare zalecenia	Nowe zalecenia 2025-2030
Białko	0.8 g/kg mc.	1.2-1.6 g/kg mc.
Nabiał	Nisko- i beztłuszczowy	Pełnotłusty, naturalny
Cukier dodany	<10% kalorii	Dążenie do całkowitej eliminacji
Alkohol	1-2 drinki dziennie	“Pij mniej dla lepszego zdrowia”

Głosy krytyczne

Academy of Nutrition and Dietetics ostrzega, że promowanie łoju wołowego czy masła może kolidować z prewencją chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów obciążonych ryzykiem. Przypomina to, jak ważna jest indywidualizacja – nawet najświeższe wytyczne nie zastąpią klinicznego osądu.

Protip: Twoi pacjenci boją się pełnotłustego twarogu czy jajek? Nowe zalecenia dają zielone światło dla nieprzetworzonych źródeł tłuszczu. Postaw na śniadania bogate w białko – minimum 25-30 g na posiłek, co wpisuje się w próg 1.2 g/kg mc.

N-acetylocysteina wsparciem w leczeniu SIBO

Specjalistów zajmujących się SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) styczeń obdarował fascynującymi doniesieniami o nowym protokole terapeutycznym.

Rifaximina i NAC – skuteczny duet

Badania z Digestive Disease Week pokazały, że połączenie Rifaximiny (200 mg) z NAC (600 mg) podawane trzykrotnie dziennie przez dwa tygodnie przewyższa skutecznością sam antybiotyk.

Jak działa N-acetylocysteina?

• rozbija biofilm bakteryjny w jelicie cienkim dzięki właściwościom mukolitycznym,
• otwiera antybiotykowi drogę bezpośrednio do patogenów (E. coli, Klebsiella),
• szczególnie efektywnie redukuje siarkowodór (H2S), winowajcę najbardziej dokuczliwych objawów SIBO,
• nie pogłębia dysbiozy jelita grubego w porównaniu do samej antybiotykoterapii.

Protip: Pacjent z uporczywym SIBO, który próbował już kilku kursów antybiotyku bez efektu? Problem może tkwić w biofilmie. Warto omówić z lekarzem dodanie NAC na 30-60 minut przed posiłkiem lub antybiotykiem. Uwaga: NAC może podrażniać żołądek przy zapaleniu błony śluzowej.

Jakość życia liczy się bardziej niż wynik testu

Badanie opublikowane w Nutrients, omawiane w styczniu 2026, przynosi ulgę pacjentom obsesyjnie sprawdzającym wyniki testów oddechowych.

Co odkryto?

Osoby leczone holistycznie (antybiotyk + dieta + suplementacja) zgłaszały znaczną poprawę samopoczucia i ustępowanie objawów, nawet gdy testy wciąż wskazywały na obecność bakterii. To przejście z filozofii “zabić i wyeliminować” do “zarządzać i modulować”.

Protip: Pacjent czuje się doskonale, ale test nadal pokazuje nieznaczny przerost? Spokojnie. Leczymy człowieka, nie kartki z wynikami. Kolejne rundy antybiotyków mogą wyrządzić więcej szkody (dysbioza) niż pożytku.

Hashimoto lubi kwas alfa-linolenowy

Początek stycznia przyniósł zaskakujące wyniki badania opartego na danych NHANES, opublikowanego 2 stycznia.

Tłuszcze PUFA w roli głównej

Analiza wpływu składników odżywczych na ryzyko Hashimoto ujawniła, że:

Wyższe spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA), zwłaszcza kwasu alfa-linolenowego (ALA), wiązało się z niższym ryzykiem zachorowania.

Mikroskładniki rozczarowują

Zaskakujące – w badanej populacji nie znaleziono istotnego związku między ryzykiem choroby a spożyciem witaminy D, magnezu czy cynku. Może to oznaczać, że sama dieta (bez wysokich dawek suplementacyjnych) w tych składnikach nie różnicuje ryzyka zachorowania.

Co to znaczy w praktyce?

Skupienie na jakości tłuszczów może mieć większe znaczenie prewencyjne niż drobiazgowe liczenie miligramów cynku z posiłków. Nie przekreślamy suplementacji terapeutycznej – po prostu spożycie dietetyczne nie okazało się czynnikiem wyróżniającym w tej analizie.

Najlepsze źródła ALA:

• siemię lniane (świeżo mielone),
• orzechy włoskie,
• olej lniany (tłoczony na zimno, przechowywany w chłodzie),
• nasiona chia.

Protip: Pacjent z Hashimoto powinien zaprzyjaźnić się z siemieniem lnianym, orzechami włoskimi i olejem lnianym – głównymi dostawcami ALA. Łyżka świeżo mielonego siemienia do owsianki lub koktajlu to najprostsza, poparta badaniami interwencja z tego miesiąca.

Co będzie modne w żywieniu?

Analizy rynkowe wskazują dwa silne nurty, które zdominują zarówno gabinety, jak i sklepy spożywcze.

Brain Food – jedzenie dla umysłu

Rosnące obawy o zdrowie kognitywne i starzejące się społeczeństwo stawiają w centrum uwagi składniki wspomagające pamięć i koncentrację:

• cholina – niezbędna dla neurotransmiterów,
• jod – powraca jako wsparcie dla mózgu,
• omega-3 – EPA i DHA chroniące neurony,
• adaptogeny i nootropiki – naturalne wzmocnienie funkcji poznawczych.

Hormonal Nutrition – koniec diety dla wszystkich

Rok 2026 to rozkwit żywienia dostosowanego do cyklu menstruacyjnego, menopauzy czy endometriozy. Pacjentki coraz częściej oczekują rozwiązań dopasowanych do zmian hormonalnych, nie tylko redukcji kalorii.

Protip: Wprowadź do jadłospisów “Brain Food Bowl” – na przykład sałatkę z jajkiem (cholina), rybą morską (omega-3 + jod) i orzechami. Idealna odpowiedź na zmęczenie i mgłę mózgową dręczącą osoby z Hashimoto i SIBO.

Pierwsze dwa tygodnie roku jasno pokazują kierunek rozwoju dietoterapii: indywidualne podejście, powrót do żywności nieprzetworzonych i holistyczne leczenie zaburzeń. Amerykańskie wytyczne, choć budzą kontrowersje, podkreślają wagę jakości ponad sztywne liczenie makroskładników.

Specjaliści pracujący z SIBO otrzymują nowe narzędzie w postaci protokołu z NAC, który może pomóc w opornych przypadkach. Osoby z Hashimoto powinny zwrócić większą uwagę na profil tłuszczowy, szczególnie obecność kwasu alfa-linolenowego.

Rok 2026 łączy naukę z praktyczną dietoterapią, dostarczając konkretnych narzędzi do codziennej pracy. Warto śledzić te zmiany i adaptować je do polskich warunków, pamiętając zawsze o indywidualnych potrzebach każdego pacjenta.