Przełomowe odkrycia w dietoterapii: Czy Twoja strategia żywieniowa jest gotowa na te zmiany?

Ostatnie tygodnie lutego przyniosły fascynujące odkrycia w zakresie dietoterapii. Sprawdźmy, co może wpłynąć na Waszą codzienną praktykę i decyzje żywieniowe.

Kiedy antybiotyki przestają działać – szukaj grzybów

Zaktualizowane protokoły postępowania w opornym SIBO wyraźnie wskazują na potrzebę diagnostyki różnicowej. Rosnąca świadomość SIFO (Small Intestinal Fungal Overgrowth) – przerostu grzybiczego jelita cienkiego – to jedno z najważniejszych odkryć tego miesiąca.

Masz objawy typowe dla SIBO, ale testy oddechowe są negatywne? Rifaksimina nie pomaga, a za sobą wielokrotne kuracje antybiotykowe? Czas pomyśleć o przerostach grzybiczych – głównie Candida. To oficjalne zalecenie z najnowszych konsensuów, nie pseudomedycyna.

Protip: Zanim zlecisz kolejną restrykcyjną dietę pacjentowi “opornemu” na leczenie SIBO, zasugeruj diagnostykę w kierunku przerostu grzybiczego. Dieta Low FODMAP to za mało, jeśli walczysz z grzybami zamiast bakterii.

Potwierdzono też kluczową rolę prokinetyków stosowanych wieczorem (np. prukalopryd w niskiej dawce) w zapobieganiu nawrotom, szczególnie u osób z zaburzoną motoryką jelitową. Warto zaznaczyć wyraźne ostrzeżenie przed metronidazolem jako lekiem pierwszego rzutu – przy długotrwałym stosowaniu grozi neuropatią.

Chudniesz na Ozempicu? Twoja mikrobiota może głodować

Leki z grupy agonistów GLP-1 (Ozempic, Wegovy) zdobywają popularność w leczeniu otyłości i insulinooporności. Luty przyniósł jednak niepokojące analizy ich wpływu na jelitową mikrobiotę.

Z jednej strony obserwujemy wzrost populacji Akkermansia muciniphila – bakterii wzmacniającej barierę jelitową i poprawiającej wrażliwość na insulinę. Z drugiej – drastyczne ograniczenie spożycia błonnika i polifenoli przez supresję apetytu prowadzi do spadku różnorodności mikrobiomu. Paradoksalnie, mimo poprawy wskaźników metabolicznych, rośnie ryzyko dysbiozy.

Protip: Pacjent na “zastrzykach odchudzających”? Znajduje się w grupie wysokiego ryzyka dysbiozy. Włącz celowane prebiotyki (inulinę, skrobię oporną) lub psychobiotyki osłonowo, nawet gdy nie zgłasza problemów trawiennych.

Ultraprzetworzone jedzenie groźniejsze niż gluten?

Najnowsze doniesienia z konferencji medycznych zwracają uwagę na rolę żywności ultraprzetworzonej (UPF) w rozwoju chorób autoimmunologicznych.

Mechanizm wykracza daleko poza standardowe działanie prozapalne. Emulgatory i dodatki bezpośrednio niszczą barierę jelitową, zmieniają strukturę błon komórkowych, czyniąc je bardziej podatnymi na atak autoimmunologiczny. Badania łączą wysokie spożycie UPF z zaostrzeniem objawów w stwardnieniu rozsianym, toczniu i RZS – co ma pełne przełożenie na dietoterapię w Hashimoto.

Protip: W edukacji pacjenta z Hashimoto przesuń akcent z “bezglutenowe” na “nieprzetworzone”. Gotowe bezglutenowe pieczywo często jest żywnością ultraprzetworzoną, która może nasilać stan zapalny bardziej niż tradycyjny chleb na zakwasie – oczywiście u osób bez celiakii.

Czekamy na przełomowe wyniki

W lutym 2026 zakończyło się zbieranie danych do dużego badania (NCT07060118) weryfikującego wpływ diety bezglutenowej na objawy Hashimoto u osób bez celiakii. Sprawdza ono, czy eliminacja glutenu faktycznie obniża przeciwciała anty-TPO i poprawia jakość życia – zmniejsza “mgłę mózgową” i zmęczenie. Wyniki poznamy w połowie tego roku.

Protip: Unikaj kategorycznego zalecania diety bezglutenowej każdemu z Hashimoto “bo tak wszyscy mówią”. Zaznacz, że czekamy na twarde dowody, a tymczasem traktujmy to jako dietę eliminacyjną “na próbę” (3-6 miesięcy) z monitorowaniem samopoczucia.

Bakterie leczące lęk – to już pewne

Luty przyniósł kolejne potwierdzenia skuteczności psychobiotyków w zaburzeniach nastroju towarzyszących Hashimoto i SIBO.

Konkretne szczepy – Lactobacillus helveticus R0052 i Bifidobacterium longum R0175 – potrafią obniżać kortyzol i łagodzić objawy lękowe przez oś jelito-mózg. Są oficjalnie rekomendowane przy jelicie drażliwym o podłożu stresowym.

Protip: Gdy pacjent z SIBO czy IBS ma silny komponent lękowy (“brzuch stresowy”), standardowa probiotykoterapia może zawieść. Szukaj preparatów ze szczepami L. helveticus i B. longum.

UE walczy z chemią w opakowaniach

Dla osób z chorobami tarczycy kluczowe są nowe regulacje prawne wprowadzone w lutym:

Protip: Zalecaj pacjentom z zaburzeniami hormonalnymi (Hashimoto, PCOS) unikanie żywności pakowanej w miękki plastik i podgrzewanej w takich opakowaniach. Nowe regulacje potwierdzają, że “chemia” z opakowań to realny problem, nie fobie.

Wegetarianizm po osiemdziesiątce – kontrowersja miesiąca

Badanie z 26 lutego wywołało burzę: u osób bardzo starych (80+) ścisły wegetarianizm może zmniejszać szanse na stulatki w porównaniu do umiarkowanego spożycia produktów zwierzęcych.

Przyczyna? Sarkopenia i niedożywienie białkowe. U seniorów priorytetem staje się utrzymanie masy mięśniowej, nie tylko prewencja chorób serca. Ryby, jajka i nabiał dostarczają witamin B12, D i wapnia, których wchłanianie drastycznie spada z wiekiem.

Protip: Dietoterapia musi ewoluować wraz z pacjentem. Co zdrowe dla czterdziestolatka (dieta roślinna low-protein), może zagrażać osiemdziesięciopięciolatkowi (ryzyko upadków i złamań). U starszych walcz o gęstość odżywczą i białko, nawet zwierzęce.

Co wynika z lutego?

Ostatnie tygodnie wyraźnie pokazują kierunek zmian:

• personalizacja – odchodzimy od uniwersalnych protokołów ku diagnostyce różnicowej (SIBO kontra SIFO),
• jakość ponad ilość – żywność ultraprzetworzona okazuje się większym zagrożeniem niż pojedyncze składniki,
• oś jelito-mózg – psychobiotyki przestają być ciekawostką, stają się narzędziem klinicznym,
• bezpieczeństwo żywności – regulacje UE nadążają za wiedzą o disruptorach endokrynnych.

Warto śledzić rozwój wydarzeń, szczególnie wyniki badania NCT07060118 o diecie bezglutenowej w Hashimoto – poznamy je za kilka miesięcy.

Redakcja

Specjalistyczny portal dietetyki centrum-natura.pl. Koncentrujemy się na praktycznej dietoterapii i wsparciu żywieniowym w konkretnych jednostkach chorobowych (m.in. SIBO, Hashimoto).